Ի՞նչ է խախտումը

Հաղորդիր այն դեպքերը, որոնք համապատասխանում են ստորև բերված կատեգորիաներին։ Յուրաքանչյուր կատեգորիա ուղղակիորեն հղվում է Հայաստանի Ընտրական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածին։

• Հոդված 5 · Հոդված 65(4)Կարևորություն: 4/5

  Մեկից ավելի մարդ քվեախցիկում

  Քվեախցիկում միաժամանակ ներկա է մեկից ավելի անձ։ Հոդված 65(4)-ը սահմանում է. «Քվեաթերթիկը ինքնուրույն լրացնելու հնարավորություն չունեցող ընտրողը իրավունք ունի… քվեարկության խցիկ հրավիրելու այլ անձի, որը չպետք է լինի ընտրական հանձնաժողովի անդամ, վստահված անձ: Անձն իրավունք ունի օգնելու… միայն մեկ ընտրողի»։ Հոդված 5-ը երաշխավորում է քվեարկության գաղտնիությունը։

• Հոդված 66 · Հոդված 67Կարևորություն: 5/5

  Քվեատուփի «լցոնում»

  Քվեատուփի մեջ բազմակի ծրարների գցում մեկ շարժմամբ կամ Հոդված 66-ով սահմանված ընթացակարգի շրջանցում. քվեարկության ծրարը կնքող անդամը պետք է ստուգի ընտրողի անձը հաստատող փաստաթղթի վրա «տվյալ ընտրությանը մասնակցելու մասին դրոշմակնիքի բացակայությունը», դրա բացակայության դեպքում դրոշմակնիք դնի, և միայն դրանից հետո թույլատրի ծրարի՝ քվեատուփ ձգելը։ Հաշվման ընթացքում պարզվող անհամապատասխանությունները կարգավորվում են Հոդված 67-ով (Քվեարկության արդյունքների ամփոփում)։

• Հոդված 64(1) · Հոդված 66Կարևորություն: 5/5

  Մեկ ուրիշի անունից քվեարկություն

  Քվեարկություն մեկ այլ անձի անունից, օտար փաստաթղթով, կամ նույն մարդու բազմակի քվեարկում տարբեր տեղամասերում։ Հոդված 64(1)-ը հստակ սահմանում է. «Ընտրողը քվեարկությանը մասնակցում է անձամբ. լիազորված քվեարկությունն արգելվում է»։ Հոդված 66-ի ընթացակարգով (ընտրողի անձը հաստատող փաստաթղթի դրոշմակնքում)՝ կրկնակի քվեարկությունը կանխվում է։

• Հոդված 21(4) · Հոդված 65Կարևորություն: 3/5

  Անարտոնված հավաք 50 մ գոտում

  Հոդված 21(4)-ի համաձայն. «Արգելվում է քվեարկության օրը տեղամասային կենտրոնին հարող տարածքում մինչև 50 մետր շառավղով խմբերով հավաքվելը, տեղամասային կենտրոնի մուտքին հարող տարածքում մեքենաների կուտակումը: Սույն մասի դրույթների կատարումն ապահովում է Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանությունը՝ անկախ ընտրական հանձնաժողովի պահանջից»։ Քվեարկող քաղաքացիների սովորական հերթը խախտում չէ։ Հոդված 65-ը նաև արգելում է թեկնածուին գտնվել տեղամասում կամ 50 մետր շառավղում քվեարկության ընթացքում (բացառությամբ իր քվեարկելու դեպքի)։

• Հոդված 65(4)Կարևորություն: 4/5

  Կրկնվող «օգնող» անձ

  Հոդված 65(4)-ը հստակ սահմանում է. «Անձն իրավունք ունի օգնելու քվեաթերթիկ ինքնուրույն լրացնելու հնարավորություն չունեցող միայն մեկ ընտրողի»։ Մեկ անձի կողմից մի քանի ընտրողի «օգնելը» քվեախցիկում խախտում է այս կանոնը։ Օգնող անձը չպետք է լինի ընտրական հանձնաժողովի անդամ կամ վստահված անձ։

• Հոդված 5 · Հոդված 65(7)Կարևորություն: 3/5

  Քվեաթերթի լուսանկարում

  Քվեախցիկում քվեաթերթի լուսանկարում հեռախոսով։ Հոդված 5-ի համաձայն. «Քվեարկողի կամքի ազատ արտահայտման նկատմամբ վերահսկողությունն արգելվում է»։ Հոդված 65(7)-ը նշում է. «Տեղամասային կենտրոնում արգելվում է կատարած քվեարկության մասին տեղեկություններ հայտնելը»։ Քվեաթերթի լուսանկարը հաճախ օգտագործվում է ձայների գնման սխեմաներում որպես «ապացույց»։

• Հոդված 5 · Հոդված 21Կարևորություն: 5/5

  Ընտրողի վախեցում կամ հարկադրանք

  Ընտրողի վախեցում, սպառնալիք, կամ ստիպում թեկնածուի (կուսակցության) օգտին կամ դեմ քվեարկելու, կամ ընտրությանը մասնակցելու/չմասնակցելու։ Հոդված 5-ի համաձայն. «Քվեարկողի կամքի ազատ արտահայտման նկատմամբ վերահսկողությունն արգելվում է»։ Հոդված 21-ի վերնագիրը՝ «Ընտրողների կամքի ազատ արտահայտման վրա ներգործության արգելումը»՝ ներառում է ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ տնտեսական ճնշումը։

• Հոդված 6(12) · Հոդված 31Կարևորություն: 4/5

  Դիտորդի կամ ԶԼՄ-ի աշխատանքի խոչընդոտում

  Հոդված 6(12)-ը երաշխավորում է. «Ընտրական հանձնաժողովների նիստերին, ինչպես նաև քվեարկության ամբողջ ընթացքում տեղամասային կենտրոնում… իրավունք ունեն ներկա լինելու վստահված անձինք, դիտորդները, զանգվածային լրատվության միջոցների ներկայացուցիչները… [նրանք] կարող են լուսանկարահանել, տեսանկարահանել՝ չխախտելու ընտրողների քվեարկության գաղտնիության իրավունքը»։ Հոդված 31-ը մանրամասնում է դիտորդի իրավունքները՝ ներառյալ ընտրական հանձնաժողովի նիստին և քվեարկության սենյակում ներկա լինելու իրավունքը։ Հավատարմագրված դիտորդի հեռացում, ապարատների խլում կամ սպառնալիք՝ խախտում է։

• Հոդված 18Կարևորություն: 2/5

  Քարոզչություն քվեարկության օրը

  Քվեարկության օրը և դրան նախորդող օրը հանրային ելույթներով, հանրային միջոցառումներով, ինչպես նաև տպագիր ԶԼՄ-ով, ռադիոյով և հեռուստաընկերություններով քարոզչությունն արգելվում է։ Այս կարգավորումը՝ ՀՀ Ընտրական օրենսգրքի Հոդված 18-ում (Նախընտրական քարոզչության հիմնական սկզբունքները), իսկ լրատվամիջոցների առանձնահատկությունները՝ Հոդված 19-ում (Նախընտրական քարոզչությունը զանգվածային լրատվության միջոցներով)։

• Հոդված 62 · Հոդված 67(1)Կարևորություն: 5/5

  Քվեատուփի վնասում, բացում կամ կնիքի խախտում

  Հոդված 62-ի համաձայն՝ քվեարկության օրը՝ ժամը 7:00-ին, տեղամասային հանձնաժողովի նախագահը բացում է հրակայուն պահարանը, ստուգում, որ քվեատուփը դատարկ է, և կնքում է այն։ Հոդված 63(1). «Տեղամասային ընտրական հանձնաժողովի նախագահը քվեարկության օրը՝ ժամ 8.00-ին, հայտարարում է քվեարկության սկիզբը և թույլատրում ընտրողների մուտքը քվեարկության սենյակ»։ Հոդված 67(1). «Տեղամասային ընտրական հանձնաժողովի նախագահը ժամ 20.00-ին հայտարարում է քվեարկության ավարտի մասին և արգելում ընտրողների մուտքը քվեարկության սենյակ»։ Կնքված տուփի վնասում, ապօրինի բացում կամ անհավատարմագրված անձի շփումը՝ լուրջ խախտում է։

• Հոդված 18(7) · Քրեական օրենսգիրքԿարևորություն: 5/5

  Ձայների գնում

  Հոդված 18(7)-ը հստակ արգելում է. «Նախընտրական քարոզչության ժամանակ, ինչպես նաև քվեարկության նախորդ և քվեարկության օրը թեկնածուներին, կուսակցություններին, կուսակցությունների դաշինքներին արգելվում է անձամբ կամ նրանց անունից կամ որևէ այլ եղանակով ընտրողներին անհատույց կամ արտոնյալ պայմաններով տալ (խոստանալ) դրամ, սննդամթերք, արժեթղթեր, ապրանքներ կամ մատուցել (խոստանալ) ծառայություններ»։ Քրեական պատասխանատվությունը կարգավորվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքով։

• —Կարևորություն: 1/5

  Այլ

  Այլ խախտում, որը չի համապատասխանում վերը նշվածներին։ Մանրամասները նկարագրեք ազատ ձևով։ Մի՛ նշեք անձնական անուններ կամ քվեի բովանդակություն։